Rechtbank eerste aanleg Oost-Vlaanderen

De rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen (afdeling Gent) heeft 33 beklaagden veroordeeld wegens mensenhandel (met verzwarende omstandigheden) en leiderschap of deelname aan een criminele organisatie. Deze criminele organisatie lokte meer dan honderd financieel kwetsbare Chinese vrouwen naar België en andere Europese landen en verplichtte hen in de prostitutie te werken. 

Feiten 

Het dossier Lotus omvat een uitgebreid onderzoek naar mensenhandel, waarbij meer dan honderd Chinese vrouwen naar België en andere Europese landen werden gelokt om daar in de prostitutie te belanden. In België moesten de vrouwen klanten ontvangen in onder meer Gent, Antwerpen, Brussel en Luik. Klanten werden gelokt via advertenties op diverse websites.

Het dossier startte in januari 2021, toen lopende/afgesloten onderzoeken sinds 2017 aan een nieuw gerechtelijk onderzoek werden gevoegd. Op 8 februari 2023 werden tijdens een grootschalige grensoverschrijdende actie tientallen simultane huiszoekingen verricht in België en Spanje, waarbij tientallen verdachten werden gearresteerd. In 2025 werd het onderzoek afgerond en werden uiteindelijk 38 personen naar de correctionele rechtbank verwezen voor onder andere mensenhandel (met verzwarende omstandigheden) en leiderschap of betrokkenheid bij een criminele organisatie. 

Beoordeling rechtbank - leiderschap of betrokkenheid bij een criminele organisatie

Volgens de rechtbank was er wel degelijk sprake van een criminele organisatie, waarbij de leden elk hun specifieke taken en verantwoordelijkheden hadden. Zo waren leden verantwoordelijk voor de rekrutering van de vrouwen, de coördinatie van hun reis naar Europa, het in orde brengen van hun verblijfsdocumenten, het organiseren van vervoer tussen de verschillende werkplaatsen binnen Europa, het voorzien van boodschappen en levensmiddelen, het plaatsen van publiciteit, het regelen van afspraken met klanten, en het verzamelen en herverdelen van de opbrengsten. Voor de onderlinge communicatie werd gebruik gemaakt van chatgroepen op het Chinese communicatiemedium “WeChat”.

De slachtoffers waren Chinese vrouwen in een financieel precaire situatie, die onder het valse voorwendsel van hoge vergoedingen naar Europa werden gelokt om actief te zijn in sekswerk of ander werk. Sommige vrouwen wisten niet dat ze in de prostitutie zouden belanden. De meeste vrouwen werden eerst naar Spanje of Polen gebracht, waar zij een tijdelijke verblijfsvergunning kregen. Daarna werden zij vervoerd naar andere Europese landen, waaronder België. Zowel voor de reis naar Europa als voor de nodige verblijfsdocumenten moesten de vrouwen hoge bedragen betalen, waarna zij hun schuld bij de organisatie moesten inlossen door middel van prostitutie. Hierdoor werden zij volledig afhankelijk van de organisatie en kwamen zij in een vicieuze cirkel terecht. Veel van deze vrouwen moesten na aankomst hun verblijfspapieren afgeven en werden door de diverse cellen van de organisatie ook regelmatig naar andere plaatsen gebracht. Hierbij werd ook intimidatie gebruikt, zodat de betrokken vrouwen in angst leefden.

Beoordeling rechtbank – mensenhandel met verzwarende omstandigheden

Volgens de rechtbank was er effectief sprake van mensenhandel, met volgende verzwarende omstandigheden:

• Het misdrijf werd gepleegd door misbruik te maken van de kwetsbare toestand waarin de Chinese vrouwen verkeerden. 

• Het misdrijf werd gepleegd door direct of indirect gebruik van listige kunstgrepen, geweld, bedreigingen of enige vorm van dwang, ontvoering, machtsmisbruik of bedrog.

• Er werd van de betrokken activiteit een gewoonte gemaakt.

• Het misdrijf betrof een daad van deelneming aan de hoofd-of bijkomende bedrijvigheid van een criminele organisatie.

Daarnaast werden vier beklaagden schuldig verklaard aan mensenhandel met de verzwarende omstandigheid dat deze feiten de dood van een slachtoffer tot gevolg hadden. Het ging hierbij om een opzettelijke doodslag op een sekswerker door een klant in 2023. De rechtbank oordeelde dat de geweldpleging op dit slachtoffer het gevolg was van haar gestructureerde uitbuiting, waarbij zij dagelijks seksuele diensten moest verlenen aan klanten die haar door de organisatie werden toebedeeld zonder dat zij hier enige inspraak in had. Het slachtoffer kon ook moeilijk communiceren met de klanten omdat zij enkel de Chinese taal machtig was.

Veroordeling en strafmaat

33 beklaagden werden veroordeeld wegens mensenhandel met verzwarende omstandigheden. 29 beklaagden werden veroordeeld wegens deelname aan de criminele organisatie, terwijl vier beklaagden werden veroordeeld als leidend persoon binnen deze criminele organisatie. Als “prostitutiebazen” stonden zij elk aan het hoofd van een netwerk dat meerdere “prostitutiewinkels” uitbaatte. Zij droegen de beslissingsbevoegdheid over de dagelijkse werking van het netwerk en stuurden hierbij zowel de prostituees als andere medewerkers (telefonisten, chauffeurs en loopjongens) van het netwerk aan. Vier beklaagden werden veroordeeld wegens valsheid in geschrifte (met betrekking tot identiteitsdocumenten of bedrieglijk gebruik van paspoorten op andermans naam).

Vijf beklaagden werden over de gehele lijn vrijgesproken.

Onderaan dit artikel vindt u een tabel met een overzicht per beklaagde van de strafmaat, met inbegrip van de verbeurdverklaring en de periode van ontzetting uit de burgerrechten.

Motivering rechtbank

Bij het bepalen van de strafmaat hield de rechtbank onder andere rekening met volgende elementen:

• De beklaagden hebben op georganiseerde en systematische wijze misbruik gemaakt van de kwetsbare positie van een groot aantal Chinese vrouwen. Zij werden gerekruteerd in armoedige wijken in China onder het voorwendsel dat zij hun financiële situatie zouden kunnen verbeteren in Europa. In de plaats moesten zij echter woekerbedragen betalen voor hun reis naar Europa, en zich daarna onder het juk van de organisatie dag en nacht prostitueren om hun schulden in te lossen. 
• De vrouwen hadden geen enkele inspraak in hun cliënteel of in de beloftes die aan deze klanten werden gemaakt met betrekking tot de door hen te verlenen seksuele diensten. De afspraken werden hierbij volledig beheerd door zogenaamde telefooncentrales, die deze vrouwen behandelden als koopwaar die zoveel mogelijk klanten moesten bedienen. 
• De beklaagden profiteerden op een parasitaire manier van de verdiensten van deze vrouwen en hielden zich enkel bezig met het verkrijgen van een zo groot mogelijk rendement. Het welzijn van deze vrouwen was voor hen van verwaarloosbaar belang, wat getuigt van een enorme minachting. De handelingen van enkele beklaagden en de door hen gecreëerde omstandigheden waarbinnen de vrouwen moesten werken, hebben er mee toe geleid dat één van hen op zeer gewelddadige wijze van het leven werd beroofd.